Tranh chấp đất đai: hòa giải tại xã hay khởi kiện?

• 15/09/2026
• Luật sư Lê Duy Bảy

"Nhà nước khuyến khích hòa giải tại cơ sở. Tranh chấp đất đai thường phải hòa giải tại UBND cấp xã trước khi Tòa án hoặc UBND cấp huyện, cấp tỉnh giải quyết."

Tranh chấp đất đai thường liên quan giấy tờ, ranh giới, thừa kế hoặc chuyển nhượng miệng. Pháp luật khuyến khích các bên tự hòa giải hoặc hòa giải tại cơ sở. Với nhiều loại tranh chấp đất, việc gửi đơn đến UBND cấp xã nơi có đất để hòa giải là bước bắt buộc trước khi đưa vụ việc ra Tòa án hoặc Chủ tịch UBND cấp có thẩm quyền.

Nếu đã có Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ hợp lệ về quyền sử dụng đất, tranh chấp thường thuộc thẩm quyền Tòa án theo tố tụng dân sự. Nếu không có giấy tờ, đương sự có thể phải chọn giải quyết tại UBND cấp huyện/tỉnh hoặc khởi kiện hành chính, tùy từng trường hợp theo Luật Đất đai. Tranh chấp thừa kế nhà đất khi hòa giải không thành thì khởi kiện tại Tòa án.

Khởi kiện phù hợp khi đối phương không hợp tác, hồ sơ chứng minh tương đối rõ và cần phán quyết có hiệu lực thi hành. Luật sư giúp đánh giá giấy tờ, hiện trạng, thời hiệu và chọn đúng thẩm quyền để tránh bị trả đơn, kéo dài vụ việc.